Question de Mme Muriel Gerkens à la ministre des Affaires sociales et de la Santé publique sur « l’ouverture d’un Medi-Market »

COMMISSION DE LA SANTÉ PUBLIQUE, DE L‘ENVIRONNEMENT ET DU

RENOUVEAU DE LA SOCIÉTÉ

Mardi

13-01-2015

Après-midi

17 Questions jointes de

- M. Jan Vercammen à la ministre des Affaires sociales et de la Santé publique sur « le ‘Decathlon’ des produits de santé » (n° 875)

- M. Franky Demon à la ministre des Affaires sociales et de la Santé publique sur « les Medi-Market » (n° 1010)

- Mme Maya Detiège à la ministre des Affaires sociales et de la Santé publique sur « l’ouverture d’un Medi-Market » (n° 1271)

- Mme Muriel Gerkens à la ministre des Affaires sociales et de la Santé publique sur « l’ouverture d’un Medi-Market » (n° 1281)

Maya Detiège (sp.a):

Mevrouw de minister,

ik ben even bezorgd als de vorige spreker.

Onlangs werd in Gosselies een Medi-Market geopend en zo hebben wij vandaag de eerste parafarmaciesupermarkt van ons land.

Als het aan de oprichter ligt – en ik schrok daar niet van – mogen ook Brussel, Antwerpen en Luik volgend jaar een Medi-Market verwachten. Hij heeft grootste plannen, want hij wil tegen 2020 20 dergelijke zaken openen.

Het gaat over meer dan 7 000 parafarmaceutische producten. Dat is een gigantische hoeveelheid.

Ook geneesmiddelen zullen verkrijgbaar zijn in de supermarkt, maar dan wel via een omweg. In hetzelfde gebouw is er een glazen deur en een aparte ingang.

Zoals de eigenaar heeft gezegd, is het een winkel à la Decathlon, die heel commercieel gericht is en waar men achteraan een apotheek vindt.

ln België hebben wij gelukkig altijd een heel streng beleid gevoerd wanneer het gaat om het afleveren van geneesmiddelen. Er werd voor het afleveren van medicijnen bewust gekozen voor de apotheek, waar men advies geeft en begeleiding centraal stelt en waar het commerciële aspect op de achtergrond blijft.

Wij zijn daarin goed geslaagd. De apothekers zijn geen handelaars geworden. Er zijn er weinig, die ontsporen en wanneer dat het geval is, roept de orde hen op het matje.

Het is mijn bezorgdheid of die apotheker in een megasupermarkt als apotheker advies zal blijven geven of mee in die commerciële logica zal stappen. In de Verenigde Staten – en dit hebben de mensen van de APB ook aangehaald – ziet

men verschuivingen. Daar is het ook eerst begonnen met parafarmacie en ondertussen kan men er zelfs alcohol en andere frisdranken krijgen.

Mevrouw de minister, België beschikt over inspectiediensten die daarop streng toezicht kunnen houden. Zullen die diensten onderzoeken of de supermarkt die er vandaag is, aan de wettelijke voorwaarden voldoet? Beschikt u daarom trent al over informatie?

Zullen zij dat ook op langere termijn blijven doen, gesteld dat men voldoet aan de wettelijke eisen?

Ten tweede, het geneesmiddelengebruik in ons land is hoog. Wij hebben in de commissie dikwijls debatten daarover. Wat zal de impact zijn van zo’n supermarkt op het geneesmiddelengebruik? Zal het nog verhogen? Ik hoop dat u waakzaam zult zijn , nagaat of er al dan niet ingegrepen moet worden en initiatieven neemt.

Muriel Gerkens (Ecolo-Groen):

Madame la ministre,

je ne reprendrai pas ce qui a déjà été dit, le contexte ayant été évoqué.

Ce qui me préoccupe, ce n’est pas la mise en place de parapharmacies.

D’ailleurs, les pharmacies vendent des produits dits de santé (au sens large) ou de beauté. Ce qui me gêne, c’est l’appellation du commerce et les produits qui y

sont proposés. Dans De Morgen, le responsable de Medi-Market a déclaré qu’il avait trouvé une astuce pour pouvoir associer la parapharmacie et la pharmacie. Ainsi une porte transparente a été prévue entre chaque magasin pour permettre aux clients de passer d’une partie à l’autre.

Madame la ministre, pouvez-vous me garantir que la loi relative à l’implantation des pharmacies sera respectée? En effet, il n’est pas envisageable de permettre

l’installation, en catimini, d’une pharmacie en l’associant à une parapharmacie?

En joignant les deux appellations, on risque de porter atteinte à la fonction de professionnel de la santé qu’est le pharmacien qui a vu son rôle augmenté en matière de conseil et de suivi de certains patients et en termes d’accès au dossier

médical des patients. Par ailleurs, je rejoins les craintes dont il a été fait état en termes de surconsommation et d’automédication. Aussi, de quelle manière les services d’inspection peuvent-ils être mobilisés pour garantir le respect des

missions du pharmacien, vu ce genre d’activité commerciale qui a, évidemment, pour but de pousser à la consommation? Il y a ici un conflit potentiel entre l’information donnée au client et l’information donnée au patient.

Minister Maggie De Block:

De opening van één Medi-Market heeft hier al heel wat deining veroorzaakt, maar het lijkt evenwel nog vroeg om een inschatting van de gevolgen te maken. Het is

tot nu toe geen evidentie dat deze voor ons land nieuwe verkoopsformule zou leiden tot een verstoring van de markt voor apotheekdiensten ten koste van patiënten/consumenten. Het is zo dat parafarmaceutische producten en

farmaceutische producten op één locatie worden aangeboden, weliswaar met een glazen deur ertussen, maar het enige dat kan worden gesteld is dat dit vandaag ook al het geval is in vele apotheken. Momenteel voldoet Medi-Market aan

alle wettelijke voorwaarden.

Wat het markttoezicht betreft, dit wordt in het algem een geregeld door het Wetboek van economisch recht. Het gaat dan over de bescherming van economische mededingingen en de marktpraktijken. Voor het luik “apotheek” dient er voldaan te zijn aan het KB van 25 september 1974 betreffende de opening, de overbrenging en de fusie van voor het publiek opengestelde

apotheken, dat een controle ex ante behelst van de locatie van de vestiging in het algemeen belang. De exploitatie van de apotheek is verder onderworpen aan een specifieke wetgeving, inzonderheid aan het KB van 21 januari 2009 houdende onderrichtingen voor de apothekers, alsook een bijzonder toezicht door het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten. Ten slotte zijn ook die apothekers onderworpen aan een deontologisch toezicht. Het komt ons dus toe om daar het nodige toezicht te houden wat de farmaceutische

verrichtingen betreft.

Il est naturellement évident que mes services suivront attentivement cette

évolution et proposeront des mesures en concertation avec les différents partenaires, comme l’Association Pharmaceutique Belge (APB) ou Office des Pharmacies Coopératives de Belgique (OPHACO), si cela se révèle nécessaire dans l’intérêt du patient ou du consommateur.

Het is dus te vroeg om in te grijpen. Er moet een inbreuk vastgesteld worden vooraleer kan worden ingegrepen. In de artikelen werd uitvoerig uitgelegd dat zij momenteel ook aan alle wettelijke vereisten voldoen. Waarschijnlijk is er ook een

verplaatsing aangevraagd van een apotheek en is daarrond de constructie van

een farmacie/parafarmacie opgezet. Hoewel zij nu aan alle wettelijke vereisten voldoen, blijven onze inspectiediensten zeer alert.

Maya Detiège (sp.a):

Mevrouw de minister,

wat ik vreesde, klopt: zij voldoen aan alle wetten omdat ze een achterpoortje gebruiken, waardoor u als minister vandaag ook een beetje vast zit. Dat is echter vandaag. Op lange termijn moet er zeker overleg komen met de actoren van

het veld en dan denk ik in de eerste plaats aan de apothekersbonden en ook aan de coöperatieve apotheken, aan de verschillende apotheken die bestaan.

In Nederland hebben namelijk vergelijkbare verschuivingen plaatsgevonden en

daar kan men nu in winkels als het Kruidvat bijvoorbeeld pijnstillers verkrijgen.

Zulke tendensen gebeuren heel snel.

In België hebben wij altijd een heel goed imago gehad op het vlak van gezondheid, dus ik hoop dan ook dat u als minister de juiste initiatieven

neemt. De oprichter had namelijk fier in de krant staan roepen dat hij wel twintig dergelijke “Decathlons voor gezondheidszorg” zou openen.

Ik denk dat wij daarvan, gelet op ons imago, niet gediend zijn. Ik hoop daarom dat u de juiste initiatieven zult nemen om die tegen te houden, in de mate dat dit kan.

Minister Maggie De Block:

Ik kan alleen binnen de wettelijke mogelijkheden handelen.

Muriel Gerkens (Ecolo-Groen):

Madame la ministre,

vous ne pouvez intervenir que dans le cadre de la loi et il est peut-être trop tôt pour s’inquiéter.

Néanmoins, il est intéressant d’anticiper car nous sommes à la frontière entre,

d’une part, des structures soumises au règlement et au cadre des professionnels de la santé et des pharmacies et, d’autre part, les parapharmacies qui sont soumises à d’autres règles.

On connaît évidemment la tendance à l’automédication et aux produits qui ne sont pas des médicaments ou qui parfois le sont mais ne bénéficient pas de remboursement. On peut dès lors imaginer des rapports de force et des dérives

qui pourraient s’installer avec le temps. Il est donc intéressant d’anticiper et de déterminer quelles règles mettre en place pour éviter qu’il n’y ait des dérives. On sait en outre que des rapports de force peuvent s’installer entre les gros acteurs,

style multinationales, et les petits pharmaciens indépendants qui peuvent donner lieu à des modifications dans la structure du paysage pharmaceutique. Cela fait partie des risques auxquels il faut être vigilant.

Maggie De Block, ministre:

Nous y restons très attentifs mais, comme cela figure dans la loi, nous ne pouvons rien faire.

Muriel Gerkens (Ecolo-Groen):

Cela reste une affaire à suivre, tant pour vous que pour nous, pour l’Agence des médicaments, etc. Il faut vérifier que tout se passe correctement.

L’incident est clos.

Les commentaires sont fermés.